|
DEDEKTÖRLER
Yangın
alarm sistemlerinde farklı yangın riskleri taşıyan uygulamalar için
üretilmiş değişik tiplerde dedektöler bulunmaktadır bunlar,
yangının üç karakteristik özelliğinden birini algılayacak şekilde
dizayn edilmişlerdir; duman, ısı ve alev. Hiç bir dedektör bütün
uygulamalar için ideal değildir, her dedektör algılama
karakteristiğine uygun uygulamalarda kullanılmaktadır. |
|
|
 |
İyonizasyon
Tipi Duman Dedektörü: En
geniş çapta kullanılan duman deektörü tipidir. Dedektör içinde
bulunan radyoaktif bir element olan Amerikyum 236, algılama hücresinde
elektrik yardımıyla iyonizasyon alanı oluşturmaktadır. Agılama
hücresinde giren duman tarafından iyonizasyon akımının değişime
uğraması sonucu dedektör alarm verir. Küçük partiküllü siyah
dumana ve yanma gazlarına özellikle duyarlıdır. |
|
|
Optik
Duman Dedektörü: Dedektör
içindeki algılama hücresinde, bir ışık kaynağı (infrared
led) ve alıcı bulunmaktadır. Algılama hücresine giren duman
partiküllerinin ışığı emmesi veya dağıtması prensibiyle çalışmaktadır.
Büyük partiküllü, beyaz dumana daha duyarlıdır ve PVC yalıtım
malzemesi gibi özellikle bu tip duman çıkaran maddelerin bulunduğu
yerlerde kullanılır. |
 |
Işın
Tipi Duman Dedektörü: İki
parçadan oluşur, biri modüle edilmiş kızılötesi
(infrared) ışın yayan bir verici ve diğeri de bunu algılayan alıcı
cihazdır. İki cihaz bir birlerini görecek şekilde tavan
seviyesine monte edilirler ve menzilleri marka ve modele göre
100mt.’ye kadar ulaşabilir. Yangın sonucu oluşan duman iki alıcının
arasındaki ışının miktarının değişmesine sebep olur ve
dedektör alarm verir. |
 |
Optik
Kanal Tipi
Duman Dedektörü: Havalandırma
kanalına monte edilir ve kanala giren dumanı algılar. Havalandırma
sistemi yüzünden noktasal ölçüm yapan dedektörlerin performansında
düşme görülür bu yüzden havalandırma sistemi bulunan yapılarda
bu tip dedektör kullanılır. |
 |
Sabit
Sıcaklık Dedektörü: Dedektör
gövdesindeki hava boşluğunda bulunan havanın sıcaklığı belli
değere ulaştığında alarm verir.
Sıcaklık Artış Hızı Dedektörü: Dedektör
gövdesindeki hava boşluğunda bulunan havanın belli bir zaman
aralığında sıcaklığını ölçerek, bu artışın normalin üzerinde
olması durumunda alarm verir. |
 |
Alev
Dedektörü:
Ultraviyole
(morötesi) ve/veya infrared (kızılötesi) ışınımı algılar.
Doğrudan yangını görür. Infrared ışınımı algılayarak çalışan
dedektörlerin, güneş gibi diğer infrared ışınım kaynaklarından
etkilenmemesi için kırpışmayı algılama v.b. teknikleri ihtiva
etmeleri gerekir.
Ultraviyole ışınımları duman tarafından emilerek zayıfladığında
özellikle yoğun duman çıkararak başlayan yangınlarda
ultraviyole alev dedektörleri etkisiz kalabilirler. |
|
|
|
Bir
uygulamada hangi dedektörü kullanacağımıza karar vermeden önce
ne tipte bir yangın riskinin söz konusu olduğunu gözönüne alıp
dedektör seçimini buna göre yapmalıyız. Yavaş yavaş tüterek
başlayan bir yangında duman dedektörleri çok hızlı algılama
yaparken fazla duman çıkarmadan sıcaklığın hızla yükselmesine
sebep olan bir yangında, sıcaklık dedektörleri duman dedektörlerinden
daha önce alarm verir. Yanıcı madde yangınlarında da Alev
dedektörü en hızlı algılama yapan dedektör olacaktır.
Genel
olarak duman dedektörleri ısı dedektörlerinden daha hızlı
cevap verirler ancak yanlış alarm verme olasılıkları diğer
dedektörlere göre fazladır. Duman dedektörleri prensip olarak;
|
- Çok
Tozlu Yerlerde
- Rutubetli
Yerlerde
- Soğuk
Hava Depolarında
- Kazan
Dairelerinde, Mutfaklarda
- Egzost
gazları çıkan veya endüstriyel bir işlem sonucu duman ve
buhar oluşan yerlerde kullanılmamalıdırlar.
|
|
Tütün
dumanı tavana yükselirken daha büyük partiküller oluşturur, bu
nedenle sigara dumanında iyonizasyon dedektörlerinin yalancı
alarm verme olasılıkları optik dedektörlere nazaran çok daha
azdır.
Alev
dedektörleri tüterek yanan yangını algılayamadıkları için
genel amaçlı dedektör sayılmazlar. Bu tip dedektörler duman ve
ısı dedektörleriyle birlikte destekleyici olarak yada özel
uygulamalarda kullanılırlar.
|
YANGIN
İHBAR BUTONLARI
|
 |
Çıkış
yollarında, özellikle merdiven sahanlıklarında ve açık havaya
açılan kapıların yanlarına yerleştirilmelidir. Genel olarak
bir yangın ihbar butonuna ulaşmak için katedilecek mesafe 30
metreyi geçmemelidir. Yangın riski yüksek olan yerlerde ya da
hastahane, bakımevi gibi binalarda bu mesafeler azaltılmalıdır.
Yangın ihbar butonlarının kolay ulaşılabilir, iyi aydınlatılmış
noktalarda yerden 1,4mt. yükseklikte monte edilmiş olmaları
gerekir. Butonların çalıştırılması basit olmalı ve bütün
sistemde aynı yöntemle çalışan butonlar kullanılmalıdır. |
